توسط : آیا صدای موتور یخچال شما قطع نمیشود؟ آیا احساس میکنید یخچال بیوقفه در حال تلاش است و لحظهای استراحت نمیکند؟ مشکل یکسره کار کردن یخچال یا به اصطلاح “اتومات نکردن”، یکی از شایعترین مشکلاتی است که نه تنها باعث افزایش شدید قبض برق میشود، بلکه زنگ خطری برای سوختن موتور (کمپرسور) یخچال است.
در این مقاله تخصصی از فوت کار، تمامی دلایل یکسره کار کردن یخچال فریزر و ساید بای ساید را بررسی کرده و راهکارهای تعمیر آن را آموزش میدهیم.
اتومات کردن یخچال یعنی چه؟
به طور معمول، یخچال باید دمای داخل را به حد تنظیم شده برساند و سپس موتور خاموش شود (استراحت کند). پس از مدتی که دما کمی بالا رفت، موتور دوباره روشن میشود.
- چرخه نرمال: معمولاً ۳۰ تا ۴۵ دقیقه کارکرد و ۱۵ تا ۳۰ دقیقه استراحت.
هشدار: اگر یخچال شما بیش از ۳-۴ ساعت بدون وقفه کار میکند، قطعاً مشکلی وجود دارد.
۸ دلیل اصلی دائم کار کردن یخچال و راه حل رفع آنها
یکسره کار کردن یخچال فراتر از یک صدای آزاردهنده در محیط خانه است؛ این وضعیت در واقع هشدار جدی سیستم خنککننده به شماست که نشان میدهد بخشی از فرآیند سرمایش دچار نقص شده است. وقتی دستگاه نمیتواند به دمای مطلوب برسد یا سنسورها فرمان قطع فعالیت را صادر نمیکنند، کمپرسور مجبور میشود فراتر از توان استاندارد خود فعالیت کند که نتیجهای جز افزایش چشمگیر قبض برق و استهلاک شدید موتور (قلب یخچال) نخواهد داشت. برای جلوگیری از سوختن موتور و هزینههای گزاف تعویض آن، بسیار حیاتی است که سریعاً علت ریشهای مشکل را پیدا کنید. در ادامه، ۸ دلیل اصلی که باعث میشود یخچال شما به جای استراحت، بیوقفه در حال تلاش باشد را به همراه راهکار قطعی هر کدام بررسی کردهایم.
۱. کثیفی کویلهای کندانسور (لولههای پشت یخچال)
کندانسور همان شبکه لولهای سیاهرنگ در پشت یخچال است (در مدلهای جدیدتر در پایین و کنار موتور قرار دارد) که وظیفه دفع گرمای گاز مبرد را بر عهده دارد. اگر این لولهها با گرد و خاک یا پرز فرش پوشیده شوند، گرما دفع نمیشود. در نتیجه کمپرسور مجبور است برای خنک کردن، دائم کار کند.
راه حل:
- یخچال را از برق بکشید.
- یخچال را کمی جلو بکشید تا به پشت آن دسترسی داشته باشید.
- با استفاده از جاروبرقی و یک برس نرم، تمام گرد و غبار روی لولهها را تمیز کنید.
- این کار را سالی یکبار تکرار کنید.
۲. خرابی لاستیک دور درب (واشر)
اگر لاستیک دور درب پاره باشد، خشک شده باشد یا آهنربای آن ضعیف شده باشد، هوای سرد خارج شده و هوای گرم محیط وارد یخچال میشود. موتور برای جبران این هدر رفت سرما، مجبور است یکسره کار کند.
راه حل:
- تست کاغذ: یک برگه کاغذ را بین درب و بدنه قرار دهید و درب را ببندید. کاغذ را بکشید؛ اگر به راحتی خارج شد، لاستیک خراب است.
- لاستیک را با آب گرم و صابون تمیز کنید (گاهی چسبندگی ناشی از غذا باعث باز ماندن میشود).
- در صورت دفرمه شدن یا پارگی، باید لاستیک را تعویض کنید.
۳. تنظیم دمای نادرست
گاهی اوقات مشکل فنی نیست، بلکه تنظیمات اشتباه است. اگر دمای یخچال را روی سردترین حالت (مثلاً ۱+ درجه یا Max) قرار دهید، موتور برای رسیدن به این دمای پایین باید بیوقفه کار کند، به خصوص در فصل تابستان.
راه حل:
- دمای استاندارد یخچال: ۳+ تا ۴+ درجه سانتیگراد.
- دمای استاندارد فریزر: ۱۸- تا ۱۹- درجه سانتیگراد.
- تنظیمات را روی حالت نرمال (Normal) یا Mid قرار دهید.
۴. خرابی ترموستات یا سنسور محیطی
ترموستات (در مدلهای قدیمی) و سنسور (در مدلهای دیجیتال) وظیفه دارند دمای داخل را تشخیص داده و فرمان قطع و وصل را به موتور بدهند. اگر این قطعات خراب شوند، ممکن است یخچال با وجود اینکه کاملاً سرد است، تشخیص ندهد که باید خاموش شود.
نشانه: مواد غذایی داخل یخچال یخ میزنند اما موتور همچنان کار میکند.
راه حل:
- این مورد نیاز به ابزار (مولتیمتر) دارد.
- باید ترموستات یا سنسور اهمچک شود.
- در صورت خرابی، قطعه باید با نمونه اورجینال تعویض گردد.
۵. مشکل در سیستم دیفراست (نوفراست)
در یخچالهای بدون برفک، سیستمی وجود دارد که یخهای روی اواپراتور (رادیاتور داخلی) را آب میکند. اگر هیتر، تایمر دیفراست، ترموفیوز یا سنسور دیفراست خراب شوند، توده یخ روی لولهها جمع میشود. این یخ مثل عایق عمل کرده و جلوی گردش سرما را میگیرد.
نشانه: بدنه داخلی فریزر برفک زده و سرمای یخچال کم شده است، اما موتور دائم کار میکند.
راه حل:
- کاور داخلی فریزر باید باز شود.
- قطعات دیفراست باید توسط تکنسین تست و قطعه معیوب تعویض شود.
۶. خرابی فنها (فن اواپراتور یا فن کندانسور)
فن اواپراتور: سرما را داخل کابین میچرخاند.
فن کندانسور: موتور و لولههای پشت را خنک میکند. اگر هر کدام از این فنها کار نکنند یا ضعیف شده باشند، فرآیند خنکسازی مختل شده و کمپرسور برای جبران آن دائم کار میکند.
راه حل:
- گوش کنید؛ آیا صدای فن میآید؟
- اگر فن گیر کرده یا سوخته است، باید تعویض شود.
۷. کمبود گاز مبرد (نشتی گاز)
اگر گاز یخچال کم شده باشد، موتور هرچقدر کار میکند نمیتواند دما را پایین بیاورد. در این حالت معمولاً یخچال “اتومات نمیکند” اما داخل یخچال گرم است.
نشانه: موتور کار میکند اما سرما کم است + لولههای پشت یخچال سرد هستند (باید گرم باشند).
راه حل:
- این کار کاملاً تخصصی است.
- باید محل نشتی پیدا و جوشکاری شود، سپس وکیوم و شارژ گاز مجدد انجام شود.
۸. خرابی برد الکترونیکی یا رله استارت
برد فرمان مغز متفکر یخچال است. اگر رله روی برد خال زده باشد یا چسبیده باشد (جوش خورده باشد)، ممکن است برق دائم به کمپرسور برسد و فرمان خاموشی صادر نشود.
راه حل:
- بررسی و تعمیر برد توسط مهندس الکترونیک.
آموزش تصویری رفع مشکل یکسره کار کردن یخچال
این ویدیو قدمبهقدم به شما نشان میدهد مشکل از کجاست و کدام قطعات بیشتر خراب میشوند. در این آموزش ساختار سیستم سرمایش یخچال (کمپرسور، کویلهای کندانسور و اواپراتور) با زبان ساده توضیح داده میشود و سپس سراغ شایعترین دلایل یکسره کار کردن یخچال میرویم.
سوالات متداول
آیا یکسره کار کردن یخچال باعث سوختن موتور میشود؟
بله، کمپرسور یا همان موتور یخچال برای کارکرد مداوم طراحی نشده است. اگر یخچال بیش از حد معمول کار کند، دمای موتور به شدت بالا رفته، روغن آن خاصیت خود را از دست میدهد و در نهایت سیم پیچ موتور میسوزد. این کار هزینه سنگین تعویض موتور را به شما تحمیل میکند.
یخچال به طور استاندارد چند دقیقه باید کار کند و چقدر استراحت؟
این زمان به دمای محیط و حجم مواد غذایی بستگی دارد، اما به طور معمول یک یخچال سالم باید حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه کار کند و سپس ۱۵ تا ۲۰ دقیقه خاموش شود (استراحت کند). اگر یخچال شما بیش از ۱ ساعت مداوم کار میکند، نیاز به بررسی دارد.
چرا با وجود اینکه داخل یخچال خیلی سرد است، باز هم اتومات نمیکند؟
در این حالت مشکل به احتمال زیاد از ترموستات یا سنسور دما است. این قطعات وظیفه دارند وقتی دما به حد مطلوب رسید، فرمان خاموشی صادر کنند. وقتی خراب شوند، سرمای بیش از حد را تشخیص نمیدهند و موتور به کار خود ادامه میدهد.
آیا کمبود گاز یخچال باعث دائم کار کردن آن میشود؟
بله، یکی از اصلیترین دلایل است. وقتی گاز (مبرد) کم باشد، یخچال نمیتواند دمای داخل کابین را به حد تنظیمی برساند. در نتیجه موتور برای جبران این کمبود سرما، بدون وقفه کار میکند تا دما را پایین بیاورد اما موفق نمیشود.
آیا خودم میتوانم مشکل اتومات نکردن یخچال را حل کنم؟
کارهای سادهای مانند تمیز کردن لولههای کندانسور (پشت یخچال)، بررسی و تعویض لاستیک دور درب و تنظیم صحیح دما توسط خودتان قابل انجام است. اما اگر مشکل از شارژ گاز، برد الکترونیکی یا سیستم دیفراست باشد، حتماً باید از یک تکنسین متخصص کمک بگیرید تا از آسیب بیشتر به موتور جلوگیری شود.
چه زمانی باید با تعمیرکار تماس بگیریم؟
اگر موارد ساده مثل تمیز کردن کندانسور، چک کردن لاستیک درب و تنظیم دما را انجام دادید و مشکل همچنان پابرجا بود، به احتمال ۹۰٪ مشکل از قطعات داخلی (دیفراست، گاز، برد یا سنسور) است. در این شرایط ادامه کارکردن یخچال باعث سوختن موتور میشود که هزینهای چند میلیونی دارد.
توصیه فوت کار: به محض مشاهده یکسره کار کردن طولانی مدت، یخچال را برای ۱۵ دقیقه از برق بکشید تا موتور خنک شود و سریعاً با یک تعمیرکار مجاز تماس بگیرید.
