روغن موتور برای خودرو مانند خون در رگهای انسان است. همانطور که خون بیکیفیت یا آلوده میتواند کل سیستم بدن را مختل کند، روغن موتور تقلبی نیز میتواند در عرض چند ماه، هزینههای سنگین تعمیر موتور را روی دست شما بگذارد. با توجه به افزایش روغنهای تقلبی در بازار، وبسایت فوت کار این راهنمای جامع را برای شما آماده کرده است.
چرا تشخیص روغن موتور اصلی حیاتی است؟
روغن موتورهای تقلبی معمولاً از ترکیب روغنهای سوخته تصفیه شده و مواد افزودنی ارزانقیمت تهیه میشوند. استفاده از این روغنها منجر به موارد زیر میشود:
- رسوب سنگین در قطعات داخلی موتور (لجن موتور).
- افزایش شدید اصطکاک و ساییدگی پیستونها.
- بالا رفتن دمای موتور و خطر سوختن واشر سرسیلندر.
- کاهش طول عمر کاتالیزور.
روشهای شناسایی روغن موتور اورجینال (اصل) از تقلبی
۱. بررسی ظاهری بستهبندی (قوطی روغن)
اولین خط دفاعی شما، دقت به جزئیات ظاهری است. تولیدکنندگان معتبر هزینهی زیادی صرف طراحی و چاپ ظرفها میکنند.
کیفیت چاپ: در روغنهای اصلی، نوشتهها شفاف، بدون غلط املایی و در مرکز قرار دارند. در نمونههای تقلبی، چاپها معمولاً مات، بیکیفیت یا دارای خطاهای نگارشی هستند.
ظرف روغن: پلاستیکِ قوطیهای اصلی باکیفیت و صاف است. اگر لبههای پلاستیک زبر است یا جای قالبگیری نامنظمی دارد، شک کنید.
۲. درب بطری و پلمب آن
درب بطری روغن موتور اصلی باید کاملاً به بدنه چسبیده باشد و هیچ اثری از باز شدن یا چسبکاری مجدد نداشته باشد.
واشر زیر درب: وقتی درب را باز میکنید، فویل آلومینیومی یا واشر پلاستیکی باید بهصورت کاملاً صاف و محکم روی دهانه پرس شده باشد. اگر فویل چروکیده است یا بهراحتی کنده میشود، روغن احتمالاً تقلبی است.
۳. هولوگرام و کدهای امنیتی
برندهای معتبر مانند کاسترول، توتال، بهران یا ایرانول از هولوگرامهای سهبعدی و کدهای اسکنشونده استفاده میکنند.
کد QR و استعلام پیامکی: بسیاری از برندهای داخلی و خارجی دارای سامانه پیامکی هستند. با خراشیدن لیبل و ارسال کد به سرشماره معتبر، میتوانید اصالت کالا را فوراً چک کنید.
۴. ویژگیهای فیزیکی روغن (رنگ، بو و غلظت)
اگر روغن را خریداری کردهاید، قبل از ریختن در موتور به این موارد دقت کنید:
- رنگ روغن: روغن موتور اصل معمولاً شفاف و رنگی مایل به عسلی یا زرد روشن دارد. روغن تقلبی تیره، کدر و گاهی دارای ذرات معلق است.
- بوی روغن: روغن اصلی بوی ملایم و خاصی دارد. روغنهای تقلبی که از تصفیه روغن سوخته به دست میآیند، اغلب بوی سوختگی یا بوی تند مواد شیمیایی میدهند.
- غلظت (ویسکوزیته): روغن را بین دو انگشت خود لمس کنید. باید لغزندگی یکنواختی داشته باشد. اگر احساس زبری یا چسبندگی غیرعادی داشتید، از مصرف آن خودداری کنید.
۵. قیمت روغن؛ ارزان بودن بیدلیل نیست!
همیشه قیمت را از چند فروشگاه معتبر یا سایتهای مرجع استعلام بگیرید. اگر فروشندهای روغنی را با قیمتی بسیار پایینتر از نرخ بازار (مثلاً ۳۰ درصد ارزانتر) عرضه میکند، احتمال تقلبی بودن آن بسیار بالاست. هیچ ارزانی در دنیای روغن موتور بیعلت نیست.
فوتهای کوزهگری در تشخیص روغن موتور (مخصوص حرفهایها)
۱. تست قطره روی کاغذ (تست لکهگذاری)
یک قطره از روغن را روی یک کاغذ سفید و تمیز (مثل کاغذ A4) بریزید و چند ساعت صبر کنید تا جذب شود:
- روغن اصلی: لکهای که ایجاد میکند کاملاً یکنواخت است و حاشیههای آن صاف و بدون پرز یا ذرات سیاه است.
- روغن تقلبی: معمولاً در مرکز لکه، ذرات ریز سیاه یا حلقههای نامنظم دیده میشود که نشاندهنده ناخالصی و استفاده از روغن سوخته تصفیه شده است.
۲. تست انجماد (مخصوص روغنهای سنتتیک)
اگر به اصالت روغن گرانقیمت خود شک دارید، مقدار کمی از آن را در یک ظرف کوچک ریخته و ۲۴ ساعت در فریزر قرار دهید:
- روغن اصلی: روغنهای باکیفیت (بهویژه Full Synthetic) در دمای زیر صفر هم روانی خود را حفظ میکنند و کدر نمیشوند.
- روغن تقلبی: به دلیل نداشتن افزودنیهای استاندارد، در فریزر بهشدت غلیظ شده، کدر میشود یا حتی حالتی شبیه به ژله پیدا میکند.
۳. دقت به درزِ قالبگیری (Seam Line)
به خطِ عمودی که در دو طرف قوطی پلاستیکی روغن (جای اتصال دو نیمه قالب) وجود دارد دقت کنید:
- در روغن اصلی: این درز بسیار ظریف، صاف و تقریباً غیرقابل لمس است (معمولاً ضخامتی کمتر از ۰.۲ میلیمتر دارد).
- در روغن تقلبی: خط اتصال دو نیمه قوطی زبر، برجسته و نامنظم است، چون از قالبهای ارزانقیمت و دستگاههای غیراستاندارد استفاده شده است.
۴. تطبیق شماره سریال (Batch Number)
اعداد مربوط به تاریخ تولید و شماره سری (Batch Number) را روی بدنه قوطی و روی برچسب (لیبل) با هم مقایسه کنید:
- در روغنهای اصلی، این اعداد معمولاً با جتپرینت لیزری حک شدهاند و دقیقاً با هم مطابقت دارند.
- اگر عدد روی لیبل با عدد روی بدنه پلاستیکی متفاوت بود یا یکی از آنها با ناخن به راحتی پاک شد، در تقلبی بودن آن شک نکنید.
۵. بوی «موم» یا «نفت»؟
- روغن موتور اصلی بوی ملایم و خاصی شبیه به بوی موم یا عسل دارد.
- روغنهای تقلبی اغلب بوی تند اسیدی، بوی سوختگی یا بوی قوی نفت و گازوئیل میدهند که ناشی از فرآیند بازیافت غیراصولی است.
۶. صدای تکان دادن گالن!
این یک روش تجربی است؛ وقتی گالن روغن اصلی را تکان میدهید، صدای حرکت مایع به دلیل غلظت و چسبندگی (ویسکوزیته) استاندارد، صدایی سنگین و «خفه» است. روغنهای تقلبی که با گازوئیل یا روغنهای بسیار رقیق ترکیب شدهاند، صدای «لَقلَق» تند و مشابه آب میدهند.
نکات کلیدی برای خرید مطمئن
- از مراکز معتبر خرید کنید: همیشه از نمایندگیهای مجاز یا فروشگاههای آنلاین دارای اینماد و سابقه خوب خرید کنید.
- فاکتور بگیرید: حتماً فاکتوری دریافت کنید که نام و مشخصات دقیق روغن در آن قید شده باشد.
- به تاریخ تولید و انقضا دقت کنید: اعداد روی قوطی باید با حک لیزری باشند، نه چاپ ساده که با دست کشیدن پاک شوند.
سوالات متداول درباره تشخیص روغن موتور اصل
آیا تیره شدن روغن موتور نشاندهنده بیکیفیت بودن یا تقلبی بودن آن است؟
خیر، اتفاقاً تیره شدن روغن نشاندهنده عملکرد درست آن در پاکسازی دوده و رسوبات موتور است. اگر روغن موتور بعد از مدتی کارکرد تغییر رنگ ندهد، یعنی مواد افزودنی پاککننده را ندارد و رسوبات در موتور باقی ماندهاند. اما اگر روغن از همان ابتدا و در لحظه خرید تیره و کدر باشد، احتمال تقلبی بودن آن بالاست.
آیا میتوان از روی بارکد محصول به اصالت آن پی برد؟
بارکد به تنهایی کافی نیست، زیرا متقلبان میتوانند بارکد یک محصول اصلی را دقیقاً روی ظرف تقلبی چاپ کنند. بهترین راه، استفاده از کد استعلام پیامکی یا اسکن QR Code اختصاصی است که پس از اسکن، شما را به سایت رسمی سازنده (با دامنه معتبر) هدایت کند.
خطرناکترین آسیب روغن موتور تقلبی به خودرو چیست؟
خطرناکترین آسیب، یاتاقان زدن موتور و جام کردن (قفل شدن) قطعات به دلیل از دست رفتن خاصیت روانکاری در دمای بالاست. این اتفاق معمولاً باعث میشود هزینهای معادل چندین برابر قیمت خودرو صرف تعمیر اساسی موتور شود.
آیا پر کردن قوطیهای اصلی با روغن تقلبی امکانپذیر است؟
بله، متأسفانه یکی از شایعترین روشهای تقلب، جمعآوری قوطیهای سالم از تعویضروغنیها و پر کردن آنها با روغن تصفیه شده است. به همین دلیل هنگام خرید حتماً به سالم بودن پلمب درب و فویل آلومینیومی زیر درب دقت کنید. پلمب نباید هیچگونه جای پرس حرارتی دستی یا چسب داشته باشد.
روغن موتورهای خارجی (وارداتی) بیشتر در معرض تقلب هستند یا داخلی؟
به دلیل قیمت بالاتر و سود بیشتر، روغنهای برند خارجی (مثل موبیل، کسترول یا توتال) بیشتر در معرض تقلب هستند. توصیه میشود در صورت عدم اطمینان از اصالت برندهای خارجی، از برندهای معتبر داخلی که دارای سامانه استعلام پیامکی دقیق هستند، استفاده کنید.
نتیجه گیری
تشخیص روغن موتور اصلی شاید در نگاه اول کمی سخت به نظر برسد، اما با دقت به کیفیت بستهبندی، پلمب درب و استعلام کدهای امنیتی، میتوانید تا حد زیادی از سلامت موتور خودروی خود محافظت کنید. فراموش نکنید که هزینه کردن برای روغن باکیفیت، در واقع صرفهجویی در هزینههای تعمیرات موتور است.
همیشه پس از تعویض روغن، قوطی آن را سوراخ کرده یا لیبل آن را مخدوش کنید تا سودجویان نتوانند از ظرف اصلی برای پر کردن مجدد با روغن تقلبی استفاده کنند.




