توسط : با فرارسیدن روزهای داغ تابستان، هیچچیز بهاندازه باد خنک و مطبوع کولر آبی لذتبخش نیست. سرویس و روغنکاری به موقع کولر آبی، نه تنها عمر دستگاه شما را چند برابر میکند، بلکه باعث کاهش چشمگیر مصرف برق و افزایش خنکای باد آن میشود. اما آیا میدانستید که کلید اصلی این خنکا و بیصدا کار کردن دستگاه، در قطعهای کوچک به نام یاتاقان نهفته است؟ روغنکاری به موقع یاتاقانها، از سوختن موتورهای گرانقیمت جلوگیری کرده و راندمان سرمایشی را به حداکثر میرساند.
در این مقاله از فوت کار، یاد میگیرید که چگونه مثل یک متخصص، کولر منزل خود را روغنکاری و سرویس کنید.
راهنمای جامع سرویس و روغن کاری کولر آبی
سرویس کولر آبی فقط روغن کاری یاتاقان نیست ! در اینجا کارهای لازم برای سرویس و نگهداری کولر آبی بهتون میگیم تا هم باد خنک از دستگاه شما بیاید و هم عمر دستگاه کولر آبی بیشتر شود و پیش از هر چیز، ایمنی حرف اول را میزند. قبل از شروع، حتماً کلید برق کولر را قطع کنید و برای اطمینان بیشتر، فیوز مربوط به آن را در جعبه فیوز مینیاتوری مهار نمایید.
۱. تعویض پوشالها؛ اولین قدم برای هوای تازه
پوشالها محل تجمع گرد و غبار و باکتریها هستند. اگر پوشالها کهنه یا شورهزده باشند، قدرت مکش هوا کاهش یافته و بوی نامطبوعی وارد خانه میشود. پوشالهای قدیمی را دور بریزید و کف و بدنه کولر را با فرچه بشویید. پوشالهای نو را ابتدا با آب خیس کنید و سپس در جای خود محکم کنید. (پوشالها عمر مفیدی حدود یک فصل دارند)
۲. شستشوی کف کولر و تخلیه رسوبات
آب راکد در تشتک کولر میتواند باعث زنگزدگی و ایجاد بوی بد شود. شیر تخلیه را باز کنید و تمام آب قدیمی را خارج کنید. سپس با یک برس سیمی یا فرچه، رسوبات چسبیده به کف را پاک کنید. اگر بدنه دچار زنگزدگی شده، از عایقهای قیری یا رنگهای مخصوص برای ترمیم آن استفاده کنید.
۳. آموزش روغنکاری قطعات متحرک (بسیار مهم)
خشک کار کردن بلبرینگها و یاتاقانها عامل اصلی سوختن موتور کولر است. برای این کار از روغنهای مقاوم در برابر رطوبت (روغن ۴۰) استفاده کنید.
- روغنکاری یاتاقانها: در دو طرف محور پروانه، دو یاتاقان وجود دارد. درپوش کوچک روی آنها را بردارید و تا جایی که روغن لبریز شود، داخل آن روغن بریزید. پروانه را با دست بچرخانید تا روغن کاملاً نفوذ کند.
- روغنکاری پمپ آب: اگر پمپ شما از نوع قدیمی است، چند قطره روغن در محل شفت آن بریزید.
۴. تنظیم تسمه؛ تعادل بین شلی و سفتی
تسمه نباید خیلی سفت باشد (فشار به موتور) و نه خیلی شل (باعث لغزش و کاهش دور پروانه). وقتی تسمه را با دو انگشت به هم نزدیک میکنید، باید حدود یک تا دو سانتیمتر (به اندازه دو بند انگشت) بازی داشته باشد.
۵. تنظیم شناور و پمپ آب
شناور را طوری تنظیم کنید که سطح آب ۱ سانتیمتر پایینتر از لبه شیر تخلیه بایستد. مطمئن شوید که آب به درستی توسط پمپ مکیده شده و روی تمام پوشالها به صورت یکنواخت توزیع میشود. ناودانیهای بالای پوشالها را چک کنید تا گرفتگی نداشته باشند.
چرا روغن کاری یاتاقان کولر حیاتی است؟
یاتاقان وظیفه مهار محور فن (پروانه) را بر عهده دارند تا چرخش آن با کمترین اصطکاک انجام شود. اگر روغن این قطعه تمام یا خشک شود، اصطکاک بالا باعث تولید گرما، صدای ناهنجار (جیرجیر) و در نهایت قفل شدن پروانه میشود. نتیجه این اتفاق؟ فشار مضاعف به دینام و سوختن قطعی موتور کولر است.
مزایای سرویس دورهای یاتاقان:
- کاهش چشمگیر صدای کولر: حذف صداهای مزاحم که در کانال میپیچد.
- افزایش عمر موتور: جلوگیری از داغ شدن بیش از حد سیمپیچ موتور.
- خنکای بیشتر: چرخش روانتر پروانه و پرتاب باد قویتر.
انتخاب بهترین روغن برای کولر آبی
هر روغنی برای کولر مناسب نیست! برای بهترین نتیجه، طبق توصیه متخصصین فوتکار، از روغنهای مخصوص با ویسکوزیته مناسب استفاده کنید:
- روغن SAE 20W (غیر شوینده): این روغن فاقد مواد پاککننده است و باعث میشود ذرات معلق در جای خود باقی بمانند و به دیوارههای داخلی یاتاقان آسیب نزنند.
- روغنهای توربین یا روغن نمره ۴۰: در صورت عدم دسترسی به مدل قبلی، این موارد نیز گزینههای مقاومی در برابر رطوبت هستند.
- ابزار کمکی: استفاده از یک روغندان با نوک بلند یا یک سرنگ بزرگ، کار تزریق روغن به فضاهای تنگ را بسیار ساده میکند.
مراحل روغن کاری یاتاقان
۱. قطع کامل جریان برق (ایمنی اولویت است)
هرگز قبل از اطمینان از قطع بودن کلید کولر و ترجیحاً فیوز مینیاتوری، دست به قطعات داخلی نزنید. بدنه فلزی و مرطوب کولر، مستعدترین مکان برای برقگرفتگی است.
۲. باز کردن دریچههای کناری
پوشالها را از دو طرف باز کنید تا به بدنه داخلی و محور اصلی دسترسی داشته باشید. پیشنهاد میشود همزمان پوشالها را خیس کنید تا هنگام تست نهایی، گرد و غبار وارد خانه نشود.
۳. تمیزکاری قبل از روغنکاری
بر روی هر یاتاقان (در دو طرف محور فن)، یک درپوش کوچک یا زبانک فنری وجود دارد. با یک دستمال تمیز، ابتدا تمام گرد و غبار و چربیهای قدیمی را از روی درپوش پاک کنید تا آلودگی همراه با روغن تازه وارد یاتاقان نشود.
۴. تزریق روغن به مخزن یاتاقان
زبانک پوشاننده درگاه روغن را بالا بکشید. روغن را تا جایی داخل درگاه بریزید که لبالب شده و کمی سرریز کند.
نکته فوتکاری: بعد از ریختن روغن، پروانه را با دست چند دور بچرخانید تا روغن کاملاً بین ساچمهها و محور نفوذ کند، سپس دوباره کمی روغن اضافه کنید.
۵. بررسی تسمه و فولی
حالا که دست به کار شدهاید، سری به تسمه بزنید. تسمه نباید ریشریش یا بیش از حد سفت باشد. روغنکاری یاتاقان در کنار تنظیم درست تسمه، صدای کولر را به صفر میرساند. اگر روی تسمه ترکهای ریز مشاهده میکنید یا لبههای آن ریشریش شده، وقت تعویض آن است. تسمه فرسوده باعث لرزش شدید کولر میشود. تسمه نباید به قدری سفت باشد که به بوشهای موتور فشار بیاورد، و نه به قدری شل که هنگام استارت زدن، بکسوات کند (صدای جیغ بدهد).
چه زمانی باید یاتاقان را روغنکاری کنیم؟
بهترین زمان برای این کار، یک بار در ابتدای فصل (هنگام راهاندازی) و یک بار در میانه فصل گرما (مرداد ماه) است. اگر صدای جیرجیر از کولر میشنوید، معطل نکنید؛ همین حالا وقت روغنکاری است!
نکات نگهداری فصلی (ویژه کاربران فوتکار)
- تخلیه آب در زمستان: همیشه در پایان فصل، آب تشتک را تخلیه کرده و شیر فلکه را ببندید تا رسوبات و یخزدگی به قطعات آسیب نزند.
- استفاده از کاور: کشیدن کاور روی کولر در فصول سرد، مانع ورود گرد و غبار به مخزن روغن یاتاقانها میشود.
نکات طلایی برای افزایش راندمان کولر
- ترازبندی فولیها: فولی موتور و فولی بزرگ پروانه باید دقیقاً در یک امتداد باشند. اگر همراستا نباشند، تسمه سریعاً خورده میشود.
- استفاده از سایبان: نصب سایبان روی کولر، دمای بدنه را کاهش داده و تا ۳۰ درصد خنکای بیشتری ایجاد میکند.
- بررسی برزنت: محل اتصال کولر به کانال (برزنت) را چک کنید که پاره نباشد؛ فرار هوا یعنی هدر رفت انرژی.
- روشن کردن پمپ قبل از موتور: همیشه ۱۰ دقیقه قبل از روشن کردن موتور، پمپ آب را روشن کنید تا پوشالها کاملاً خیس شوند.
سوالات متداول در مورد سرویس و روغن کاری کولر آبی
بهترین زمان برای روغنکاری کولر آبی چه موقع است؟
بهترین زمان، یک بار در ابتدای فصل بهار (هنگام راهاندازی) و یک بار در اواسط تابستان (مرداد ماه) است. اگر کولر شما به صورت شبانهروزی روشن است، بررسی ماهانه یاتاقانها توصیه میشود.
آیا میتوان از اسپری WD-40 برای روغنکاری یاتاقان استفاده کرد؟
خیر؛ اسپری WD-40 بیشتر خاصیت پاککنندگی و زنگبری دارد و روانکننده پایداری نیست. برای یاتاقان حتماً باید از روغنهای غلیظتر مانند روغن نمره ۴۰ یا روغن مخصوص کولر استفاده کنید تا لایه محافظ پایدار بماند.
علت صدای جیرجیر کولر حتی بعد از روغنکاری چیست؟
اگر بعد از روغن کاری همچنان صدا شنیده میشود، احتمالاً یاتاقانها دچار “گشادی بوش” یا خوردگی شدهاند و باید تعویض شوند. همچنین ممکن است صدا از شل بودن فولیها یا خرابی تسمه باشد.
اگر یاتاقان ها را روغنکاری نکنیم چه اتفاقی میافتد؟
خشک کار کردن یاتاقان باعث ایجاد اصطکاک شدید و داغ شدن محور پروانه میشود. این فشار مستقیماً به موتور منتقل شده و در نهایت باعث سوختن سیم پیچ موتور (دینام) میگردد که هزینه سنگینی روی دست شما میگذارد.
چقدر روغن باید داخل یاتاقان بریزیم؟
درپوش یاتاقان را باز کنید و روغن را تا جایی بریزید که مخزن آن کاملاً پر شود و مقدار کمی روغن از لبه درگاه سرریز کند. سپس پروانه را با دست بچرخانید تا روغن جذب شود.
چرا با وجود روشن بودن پمپ، باد کولر خنک نیست؟
علاوه بر روغنکاری، باید مسیر توزیع آب (شیلنگها و ناودانیها) را چک کنید. اگر پوشالها به صورت یکنواخت خیس نشوند، تبخیر صورت نمیگیرد و باد کولر گرم میماند.
آیا پمپ آب کولر هم نیاز به روغنکاری دارد؟
پمپهای قدیمی یک سوراخ کوچک برای روغنکاری روی شفت دارند، اما اکثر پمپهای جدید (ضد آب) نیاز به روغنکاری ندارند و فقط باید رسوبات اطراف پروانه پلاستیکی آنها تمیز شود.
اگر درباره موضوع این مقاله سؤالی دارید یا هنگام انجام مراحل با مشکلی مواجه شدید، خوشحال میشویم در بخش نظرات برای ما بنویسید تا راهنماییتان کنیم. تیم فوتکار همیشه تلاش میکند مطالب آموزشی ساده، دقیق و کاربردی ارائه دهد تا بتوانید تعمیرات و نگهداری ابزارها و وسایل خانه را خودتان انجام دهید و هزینههای اضافی را کاهش دهید. برای دسترسی به آموزشهای بیشتر در حوزه تعمیرات، نگهداری، رفع ایرادات رایج و راهنمای خرید ابزارها، حتماً سایر مقالات وبسایت فوت کار را دنبال کنید. همراهی شما به ما کمک میکند آموزشهای کاملتر و بهروزتری ارائه دهیم.
