توسط : لکه چربی یکی از رایجترین لکههایی است که روی لباس ایجاد میشود؛ چه هنگام آشپزی، چه هنگام کار روی خودرو یا حتی استفاده از کرمهای چرب. اگر سریع و درست با آن برخورد نشود، چربی در بافت پارچه نفوذ میکند و پاک کردن آن سختتر میشود. خوشبختانه با چند اقدام سریع و ساده و انتخاب روش مناسب برای نوع پارچه، میتوانید اکثر لکههای چربی را بدون آسیب رساندن به لباس از بین ببرید. ما در فوت کار روشهای خانگی و نکات کلیدی برای انواع پارچهها را گامبهگام توضیح میدهیم.
نکات عمومی قبل از شروع
قبل از اینکه سراغ پاک کردن لکه بروید، چند نکته مهم وجود دارد که رعایت آنها احتمال موفقیت را بسیار افزایش میدهد. برخی کارها مثل مالیدن لکه یا استفاده از آب داغ ممکن است لکه را ثابت کند و کار را سختتر کند. توجه به نوع پارچه و انتخاب روش مناسب نیز اهمیت زیادی دارد.
- فورا اقدام کنید: هرچقدر لکه تازهتر باشد، پاک شدنش راحتتر است.
- لیسه نزنید؛ پاک نکنید: روی لکه نمالید ابتدا با قاشق یا کارت پلاستیکی چربی اضافه را بردارید تا پخش نشود.
- آزمایش در قسمت پنهان: هر محلولی قبل از استفاده روی بخش نامحسوس لباس تست کنید تا رنگ یا بافت پارچه آسیب نبیند.
- گرما را قبل از پاک شدن نزنید: لباس را تا پاک شدن کامل لکه خشک نکنید؛ حرارت (خشککن یا اتو) لکهی چربی را ثابت میکند.
- برچسب شستوشو را چک کنید: درجهٔ مجاز دما و روش شستوشوی پارچه را بررسی کنید.
مواد ساده و در دسترس برای پاک کردن چربی
برای پاک کردن لکه چربی لازم نیست سراغ مواد خاص یا گرانقیمت بروید. بسیاری از مواد ساده و در دسترس داخل خانه بهخوبی میتوانند چربی را جذب یا حل کنند. ترکیب درست این مواد معمولاً نتیجه بسیار خوبی میدهد.
- پودر نشاسته، آرد، ذرتنشاسته یا پودر بچه برای جذب اولیه چربی
- مایع ظرفشویی (مایع شویندهٔ چربیبر) — مناسب برای بیشتر لکههای روغنی
- جوششیرین (بیکربنات سدیم) — برای جذب و بوگیری
- مسواک یا برس نرم برای کار کردن محلول در بافت پارچه
- سرکه سفید یا الکل ایزوپروپیل (برای بعضی پارچهها و لکههای سخت) — با احتیاط و تست قبلی
- محلولهای پیشپاککن تجاری یا اسپری لکهبر (در صورت تمایل)
- آب ولرم یا دمایی که برچسب پارچه اجازه میدهد
روش ساده و مؤثر (مناسب برای اکثر پارچههای نخی و مصنوعی)
این روش برای بیشتر لباسها مناسب است و معمولاً در اولین تلاش نتیجه خوبی میدهد. فقط لازم است مراحل را با حوصله انجام دهید و قبل از اعمال حرارت مطمئن شوید که لکه کاملاً پاک شده است.
- چربی اضافی را بردارید: با کارت پلاستیکی یا قاشق چربی خشک یا تازه را تا حد ممکن بردارید.
- جذب اولیه: مقداری ذرتنشاسته یا جوششیرین روی لکه بپاشید؛ بگذارید ۱۰–۳۰ دقیقه بماند تا چربی جذب شود. سپس با برس یا تکان دادن پاک کنید.
- پیشتکمیل با مایع ظرفشویی: چند قطره مایع ظرفشویی (مایع مخصوص چربیبر) روی لکه بریزید و با انگشت یا مسواک نرم به آرامی بمالید تا کف کند. ۵–۱۰ دقیقه صبر کنید.
- آبکشی: با آب ولرم (یا دمای مجاز) از پشت پارچه آب بگیرید تا چربی از بافت خارج شود.
- شستوشوی معمول: لباس را طبق برچسب با پودر یا مایع لباسشویی بشویید (در دمایی که پارچه اجازه میدهد).
- بررسی قبل از خشککردن: پس از شستشو، قبل از انداختن در خشککن یا اتو، بررسی کنید که لکه کاملاً نرفته باشد. در صورت باقیماندن، مرحله پیشتکمیل را تکرار کنید.
روش برای لکههای کهنه یا ثابتشده
اگر لکه مدت زیادی روی لباس مانده باشد، چربی به بافت پارچه نفوذ میکند و روش معمول کافی نیست. در چنین شرایطی باید از مواد قویتر و زمان جذب بیشتر استفاده کنید.
- جذب اولیه + مایع ظرفشویی قوی: مانند روش بالا ولی ذرات جذبکننده (جوششیرین) را طولانیتر (۲۴ ساعت) بگذارید و سپس با مایع ظرفشویی پیشدرمانی کنید.
- استفاده از الکل یا اسپری چربیگیر (برای پارچههای مقاوم): الکل ایزوپروپیل را روی لکه بزنید و با پارچه تمیز بسابید؛ سپس بشویید. (قبل از این، حتماً در قسمت پنهان تست کنید.)
- محلولهای حلکنندهٔ لکه: بعضی لکههای روغنی نیاز به حلالهای مخصوص (استون، تینر ملایم، یا پاککنندههای تجاری) دارند — این حلالها ممکن است رنگ یا بافت را خراب کنند؛ در موارد حساس به خشکشویی مراجعه کنید.
نکات تکمیلی بر اساس نوع پارچه
هر پارچه رفتار متفاوتی در برابر چربی دارد. برخی پارچهها مثل نخی راحتتر تمیز میشوند، اما برخی مثل ابریشم یا پشم نیاز به مراقبت بیشتری دارند.
- پارچههای نخی و کتان: مایع ظرفشویی و آب گرم معمولاً کافی است.
- پارچههای پلیاستر و الیاف مصنوعی: اغلب خوب جواب میدهند؛ از آب با دمای مجاز استفاده کنید.
- ابریشم، پشم و پارچههای لطیف: به خشکشویی حرفهای بسپارید یا از روشهای خیلی ملایم (ذرتنشاسته برای جذب و سپس پاکسازی خیلی ملایم با شویندهٔ ملایم) استفاده کنید.
- لباس چرمی و جیر: از روشهای خانگی خودداری کنید؛ با تمیزکنندهٔ مخصوص یا خشکشویی چرم مشورت کنید.
- لباسهای حساس با چاپ یا نگین: ناحیه را از پشت پردازش کنید و از سائیدن مستقیم روی چاپ خودداری کنید.
جلوگیری از ثابت شدن لکه چربی روی لباس
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. با رعایت چند نکته ساده میتوانید از ثابت شدن لکه و سخت شدن فرآیند پاکسازی جلوگیری کنید.
- لکه را سریع جذب کنید (نشاسته یا آرد) تا چربی در پارچه نفوذ نکند.
- از حرارت قبل از پاک شدن کامل لکه استفاده نکنید.
- برای کارهای روغنی (مثلاً تعمیرات یا آشپزی) از پیشبند یا لباس محافظ استفاده کنید.
- لباس لکهدار را در سبد لباسها نگذارید تا چربی پخش نشود.
نکات فوت کاری برای پاک کردن لکه چربی از روی لباس
- از پشت پارچه کار کن
همیشه آبکشی یا فشار دادن لکه را از پشت پارچه انجام بده تا چربی از بافت خارج شود، نه اینکه بیشتر داخل الیاف فرو برود. - دستمال کاغذی زیر لکه بذار
قبل از زدن مایع ظرفشویی، یک دستمال یا حوله کاغذی زیر لکه بگذار تا چربی حلشده به آن منتقل شود. - مایع ظرفشویی بیرنگ بهتره
مایعهای رنگی یا غلیظ ممکن است خودشان روی لباس لک ایجاد کنند، مخصوصاً روی لباسهای روشن. - برای لباس مشکی، مسواک خیلی نرم استفاده کن
برس زبر روی لباسهای تیره رد سفید یا بورشدگی ایجاد میکند. - جوششیرین را خشک پاک کن، نه خیس
بعد از جذب چربی، ابتدا پودر را کاملاً خشک بتکان؛ خیس کردن سریع باعث پخش لکه میشود. - لباس را قبل از خشککن چک کن
حتی اگر لکه خیلی کمرنگ شده، خشککن میتواند همان مقدار کم را دائمی کند. - برای روغن موتور، زمان جذب را بیشتر کن
روغنهای صنعتی نسبت به روغن خوراکی سنگینترند؛ پودر جذبکننده را حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بگذار بماند. - لباس نمدار بهتر تمیز میشود
بعد از جذب اولیه، کمی رطوبت به پارچه بده و بعد مایع ظرفشویی بزن؛ این کار نفوذ شوینده را بهتر میکند. - اگر عجله داری، سشوار ممنوع!
حرارت حتی از فاصله دور هم میتواند لکه چربی را تثبیت کند. - چند بار آرام بهتر از یک بار خشن است
چند مرحله پیشدرمانی ملایم، خیلی بهتر از یک بار سابیدن شدید است که پارچه را خراب میکند.
سوالات متداول
آیا مایع ظرفشویی بهترین گزینه برای پاک کردن چربی است؟
بله، مایع ظرفشویی مخصوص چربی بر معمولاً مؤثرترین و کمخطرترین روش خانگی برای پاک کردن لکه چربی است؛ زیرا برای تجزیهکردن روغن طراحی شده است و به اکثر پارچهها آسیب نمیزند.
آیا میتوان لکه چربی را فقط با شستوشوی معمولی از بین برد؟
معمولاً خیر. شستوشوی معمولی بدون پیشدرمانی، بهخصوص روی لکههای تازه یا چرب، بهندرت نتیجه کامل میدهد. بهتر است قبل از شستوشو از پودر جذبکننده و مایع ظرفشویی استفاده کنید.
اگر بعد از شستشو لکه هنوز دیده شد، چه کار کنم؟
لباس را خشک نکنید! دوباره مرحله پیشدرمانی با مایع ظرفشویی یا جوششیرین را تکرار کنید. پس از تثبیت لکه با حرارت، پاک کردن آن دشوارتر میشود.
آیا استفاده از الکل یا استون روی لکه چربی خطرناک است؟
این مواد چربی را حل میکنند اما ممکن است رنگ پارچه را نیز از بین ببرند. همیشه قبل از استفاده، آن را روی قسمت مخفی لباس تست کنید. برای پارچههای حساس (ابریشم، پشم، لباسهای چاپدار) توصیه نمیشود.
بهترین روش برای پاک کردن چربی از لباسهای مشکی چیست؟
روش اصلی (جذب چربی + مایع ظرفشویی) معمولاً عالی جواب میدهد. فقط هنگام ماساژ دادن با مسواک، خیلی آرام کار کنید تا رد سفید یا بور شدن ایجاد نشود.
لکه چربی روی ابریشم یا پشم را چطور پاک کنم؟
این پارچهها حساس هستند. بهتر است فقط از مواد بسیار ملایم مثل پودر جذبکننده استفاده کنید و در صورت باقی ماندن لکه، آن را به خشکشویی بسپارید.
آیا میتوانم از وایتکس برای از بین بردن چربی استفاده کنم؟
خیر. وایتکس چربی را حل نمیکند و حتی ممکن است باعث زردی یا آسیب به پارچه شود. تنها پس از پاک شدن کامل لکه، برای سفیدتر کردن پارچه سفید قابل استفاده است.
چطور از ایجاد دوبارهی لکه جلوگیری کنم؟
در هنگام کارهای چرب از پیشبند یا لباس محافظ استفاده کنید. اگر احتمال تماس لباس با روغن زیاد است، سریعاً با مواد جاذب مثل آرد یا نشاسته چربی اولیه را جذب کنید.
آیا میشود لکه قدیمی چربی را بهطور کامل پاک کرد؟
بله، اما نیاز به چند مرحله دارد. استفاده ترکیبی از پودر جذبکننده، مایع ظرفشویی قوی و لکهبرهای آماده معمولاً نتیجه خوبی میدهد. اگر چربی خیلی تثبیت شده باشد، خشکشویی بهترین انتخاب است.
جمع بندی
پاک کردن لکه چربی از لباس کار سختی نیست، کافیست سرعت عمل داشته باشید و از مواد صحیح استفاده کنید. با جذب اولیه چربی، استفاده از مایع ظرفشویی و رعایت نکات مناسب هر پارچه، تقریباً هر لکهای قابل پاک شدن است. در لکههای قدیمی یا پارچههای حساس نیز میتوانید از لکهبرهای حرفهای یا خشکشویی کمک بگیرید.
اگر درباره موضوع این مقاله سؤالی دارید یا هنگام انجام مراحل با مشکلی مواجه شدید، خوشحال میشویم در بخش نظرات برای ما بنویسید تا راهنماییتان کنیم. تیم فوتکار همیشه تلاش میکند مطالب آموزشی ساده، دقیق و کاربردی ارائه دهد تا بتوانید تعمیرات و نگهداری ابزارها و وسایل خانه را خودتان انجام دهید و هزینههای اضافی را کاهش دهید. برای دسترسی به آموزشهای بیشتر در حوزه تعمیرات، نگهداری، رفع ایرادات رایج و راهنمای خرید ابزارها، حتماً سایر مقالات وبسایت فوت کار را دنبال کنید. همراهی شما به ما کمک میکند آموزشهای کاملتر و بهروزتری ارائه دهیم.
