دربهای ضد سرقت به دلیل ساختار محکم و چند زبانهای خود، امنیت بالایی دارند؛ اما قلب تپندهی همین دربهای غولپیکر، یک قطعه کوچک به نام «مغزی» یا «سیلندر» است. اگر کلیدتان را گم کردهاید یا به خانه جدیدی رفتهاید، تا زمانی که مغزی قفل را عوض نکنید، امنیت درب ضد سرقت شما هیچ فرقی با یک درب چوبی معمولی ندارد!
بسیاری فکر میکنند تعویض مغزی درب ضد سرقت کار بسیار پیچیده و تخصصی است. در این مقاله از فوت کار، به شما نشان میدهیم که این کار، با رعایت چند نکته ظریف، یکی از سادهترین کارهای فنی منزل است که خودتان میتوانید انجام دهید.
چرا و کی باید مغزی درب ضد سرقت را عوض کنیم؟
تعویض سیلندر همیشه به دلیل خرابی نیست؛ گاهی امنیت حکم میکند که این کار را انجام دهید:
- نقل مکان به خانه جدید: اولین قانون امنیت؛ شما نمیدانید چند نفر از روی کلید صاحبخانه قبلی کپی دارند.
- گم شدن حتی یک کلید: اگر یکی از کلیدهایتان گم شده، فرض را بر این بگذارید که دست فرد غریبهای افتاده است.
- سختی در چرخش کلید: اگر کلید در قفل گیر میکند، نشانه فرسودگی ساچمههای داخلی مغزی است.
- ارتقای امنیت: تعویض مغزیهای معمولی کارخانهای با مغزیهای ضد دریل، ضد اسید و با کلیدهای ویژه.
ابزار مورد نیاز
برای این عملیات به تجهیزات سنگینی نیاز ندارید:
- پیچگوشتی چهارسو (و گاهی دوسو): سایز مناسب پیچهای درب.
- کلید فعلی درب: برای بیرون کشیدن مغزی قدیمی ضروری است.
- مغزی جدید و استاندارد: (نحوه خرید صحیح را در ادامه بخوانید).
مهمترین مرحله: خرید مغزی مناسب (فوت کوزهگری ⚱️)
اینجا جایی است که خیلیها اشتباه میکنند. مغزی دربهای ضد سرقت با دربهای معمولی تفاوتهای اساسی دارند:
- سایز نامتقارن: برخلاف دربهای معمولی که پیچ دقیقاً وسط مغزی است، در دربهای ضد سرقت معمولاً سوراخ پیچ مرکزی به یک سمت نزدیکتر است (مثلاً سایز ۴۰۶۰ یا ۳۵۵۵). اگر سایز اشتباه بخرید، مغزی یا داخل درب فرو میرود یا بیرون میزند که هر دو خطرناک است.
- زبانه چرخان (Cam): زبانه وسطی که قفل را میچرخاند در مدلهای ضد سرقت معمولاً بزرگتر یا با زاویه خاصی است.
توصیه اکید فوت کار: بهترین راه این است که ابتدا طبق مراحل زیر مغزی قدیمی را باز کنید، آن را با خود به فروشگاه ببرید و دقیقاً مشابه آن را خریداری کنید.
مراحل گام به گام تعویض توپی قفل درب ضد سرقت
این مراحل در اکثر دربهای ضد سرقت چینی، ترک و ایرانی مشابه است.
گام اول: آمادهسازی و باز کردن رزتها (تفاوت اصلی با درب معمولی)
در دربهای معمولی شما مستقیماً سراغ پیچ اصلی میروید، اما در درب ضد سرقت، مغزی پشت یک محافظ فولادی به نام «رزت» (Rosette) یا قاب دستگیره پنهان شده است.
- درب را کامل باز کنید و به لبهی آن (پیشانی درب) نگاه کنید.
- برای اینکه مغزی بتواند خارج شود، معمولاً لازم است پیچهای قابِ دورِ مغزی (یا کل دستگیره سمت داخل) را کمی شل کنید تا قاب آزاد شود و فشاری روی مغزی نباشد. در برخی مدلها حتی باید قاب محافظ را کامل باز کنید.
گام دوم: باز کردن پیچ اصلی نگهدارنده
- روی لبهی باریک درب، جایی که زبانههای قفل بیرون میآیند، به دنبال یک پیچ چهارسوی بلند بگردید.
- این پیچ دقیقاً همتراز و روبروی قسمت پایینی سوراخ کلید قرار دارد.
- این پیچ بلند را با پیچگوشتی کامل باز کرده و بیرون بکشید. این پیچ تنها چیزی است که مغزی را در بدنه قفل نگه داشته است.
گام سوم: بیرون کشیدن مغزی قدیمی
- کلید فعلی را داخل قفل کنید.
نکته کلیدی: اگر سعی کنید مغزی را مستقیم بکشید، بیرون نمیآید! باید کلید را حدود ۱۰ تا ۳۰ درجه به چپ یا راست بچرخانید. با این چرخش، زبانه سیاهرنگ وسط مغزی با بدنه همراستا میشود.
- حالا همزمان که کلید در زاویه مناسب است، مغزی را به سمت خودتان (به سمت داخل خانه) بکشید تا خارج شود. اگر رزتها را در گام اول خوب شل کرده باشید، به راحتی خارج میشود.
گام چهارم: نصب مغزی جدید
- کلیدهای جدید را روی مغزی نو تست کنید.
- کلید را داخل مغزی نو کرده و کمی بچرخانید تا زبانه وسطی صاف شود.
- مغزی را به آرامی داخل سوراخ درب سُر دهید. دقت کنید که کدام سمت مغزی باید بیرون و کدام سمت داخل باشد (بر اساس سایزی که خریدهاید).
- مغزی را طوری تنظیم کنید که سوراخ پیچِ روی بدنه آن، دقیقاً روبروی سوراخ روی لبه درب قرار بگیرد.
گام پنجم: بستن پیچها و تست نهایی
- پیچ بلند اصلی را سر جای خود برگردانید و سفت کنید. (نیازی نیست بیش از حد فشار بیاورید، فقط در حدی که مغزی بازی نکند).
- حالا پیچهای رزت یا دستگیره را که در گام اول شل کرده بودید، دوباره محکم کنید.
هشدار مهم: قبل از اینکه درب را ببندید، حتماً با درب باز، چندین بار قفل را با کلید جدید باز و بسته کنید تا مطمئن شوید زبانهها روان کار میکنند.
۲ اشتباه رایج که امنیت شما را به خطر میاندازد
- روغنکاری اشتباه: هرگز، تکرار میکنیم، هرگز داخل سوراخ کلید روغن مایع (مثل روغن چرخ یا WD-40) اسپری نکنید. روغن گرد و خاک را جذب کرده و تبدیل به گریس سفتی میشود که قفل را کامل از کار میاندازد. برای روانکاری فقط از «پودر گرافیت» استفاده کنید.
- فشار آوردن به کلید: اگر درب ضد سرقت شما رگلاژ نیست و برای بستن آن باید درب را هل دهید یا بکشید، تعویض مغزی کمکی نمیکند. فشار آوردن به کلید باعث شکستن آن داخل مغزی جدید میشود. ابتدا باید لولاها رگلاژ شوند.
سوالات متداول
در این بخش به پرتکرارترین سوالاتی که کاربران فوت کار هنگام تعویض قفل با آن مواجه میشوند، پاسخ میدهیم:
آیا مغزی درب ضد سرقت با دربهای معمولی فرق دارد؟
بله، تفاوتهای مهمی دارند. مغزی دربهای ضد سرقت معمولاً بلندتر هستند و اغلب به صورت «نامتقارن» ساخته میشوند (مثلاً فاصله سوراخ پیچ تا یک سر مغزی ۴ سانتیمتر و تا سر دیگر ۵ سانتیمتر است). همچنین جنس آلیاژ آنها برای مقاومت در برابر ضربه و دریل قویتر است.
اگر کلید را گم کرده باشیم و درب قفل باشد، چطور مغزی را عوض کنیم؟
روش توضیح داده شده در این مقاله برای زمانی است که شما کلید را دارید یا درب باز است. اگر کلید را ندارید و درب قفل است، امکان چرخاندن زبانه و بیرون کشیدن مغزی وجود ندارد. در این حالت معمولاً باید مغزی توسط دریل تخریب شود که کاری تخصصی است و پیشنهاد میکنیم از یک کلیدساز کمک بگیرید.
چرا بعد از باز کردن پیچ، مغزی بیرون نمیآید؟
دو دلیل اصلی دارد:
- گیر کردن به رزت (قاب): معمولاً قاب فلزی دور قفل روی دربهای ضد سرقت خیلی سفت بسته شده و مانع خروج مغزی میشود. پیچهای قاب را کمی شل کنید.
- تنظیم نبودن زبانه: باید کلید را کمی بچرخانید تا زبانه وسط مغزی (که مثل یک زائده بیرون زده) با بدنه سیلندر در یک خط قرار بگیرد.
آیا میتوانم روی درب ضد سرقت چینی، مغزی ترک نصب کنم؟
بله، معمولاً استانداردهای ساخت سیلندرها جهانی است. اما بسیار مهم است که «طول کلی مغزی» و «محل قرارگیری سوراخ پیچ» دقیقاً مشابه نمونه قبلی باشد. برندهای ترک معمولاً کیفیت بالاتری نسبت به نمونههای چینی دارند و امنیت را افزایش میدهند.
هزینه تعویض مغزی درب ضد سرقت چقدر است؟
هزینه اصلی شما خرید خودِ قطعه مغزی است که بسته به برند (ایرانی، چینی، ترک یا اروپایی) قیمتهای متفاوتی دارد. با انجام این کار توسط خودتان، هزینه ایابونذهب و اجرت کلیدساز (که برای دربهای ضد سرقت بالاتر است) کاملاً حذف میشود.
اگر درباره موضوع این مقاله سؤالی دارید یا هنگام انجام مراحل با مشکلی مواجه شدید، خوشحال میشویم در بخش نظرات برای ما بنویسید تا راهنماییتان کنیم. تیم فوتکار همیشه تلاش میکند مطالب آموزشی ساده، دقیق و کاربردی ارائه دهد تا بتوانید تعمیرات و نگهداری ابزارها و وسایل خانه را خودتان انجام دهید و هزینههای اضافی را کاهش دهید. برای دسترسی به آموزشهای بیشتر در حوزه تعمیرات، نگهداری، رفع ایرادات رایج و راهنمای خرید ابزارها، حتماً سایر مقالات وبسایت فوتکار را دنبال کنید. همراهی شما به ما کمک میکند آموزشهای کاملتر و بهروزتری ارائه دهیم.




