در بسیاری از ساختمانهای قدیمی و حتی بعضی واحدهای نوساز، ممکن است هنگام نصب مودم، تلفن، کولر، یا لوازم برقی با این سؤال مواجه شویم که کدام پریز برای برق است و کدام برای تلفن؟ اشتباه در تشخیص این دو نهتنها باعث خرابی تجهیزات میشود، بلکه خطر برقگرفتگی هم دارد. به همین دلیل، شناخت دقیق تفاوتهای پریز برق و پریز تلفن یک مهارت ساده اما بسیار مهم برای هر خانه و محل کاری است.
در این مقاله از فوت کار بهصورت کامل، ساده و ایمن یاد میگیرید چطور این دو پریز را از هم تشخیص دهید.
تفاوت اصلی پریز برق و پریز تلفن چیست؟
پریز برق برای انتقال جریان ۲۲۰ ولت طراحی شده و بسیار خطرناک است، در حالی که پریز تلفن فقط جریان ضعیف چند ولتی دارد و برای ارتباط مخابراتی استفاده میشود. این تفاوت ولتاژ باعث تفاوتهای مشخصی در طراحی ظاهری، سیمکشی، تعداد پینها و محل نصب آنها شده است.
۱. تشخیص از روی ظاهر و شکل پریز
تشخیص پریزهای برق و تلفن از یکدیگر بسیار آسان است، زیرا طراحی ظاهری آنها کاملاً متمایز است.
پریزهای برق چه از انواع قدیمی و چه جدید، در نمای بیرونی معمولاً دارای سه منفذ هستند که منفذ میانی توسط یک پیچ پوشانده شده یا پر شده است. پریزهای تلفن ظاهر متفاوتی دارند. اغلب شامل چهار منفذ کوچک (برای سیمکشی داخلی) و یک محل سوکت (برای اتصال دوشاخه تلفن) هستند. یکی از این منافذ نیز معمولاً جایگاه پیچ اتصال است (البته در برخی مدلها ظاهر پریز تلفن کمی متفاوت است). در واقع یکی از سادهترین راهها برای تشخیص، نگاه کردن به ظاهر پریز است:
ویژگیهای پریز برق:
- دارای دو سوراخ بزرگ
- معمولاً روی آن نوشته شده: 220V یا 16A
- اغلب رنگ سفید، کرم یا طوسی دارد
- عمق داخلی بیشتری نسبت به پریز تلفن دارد
ویژگیهای پریز تلفن:
- دارای یک سوکت کوچک
- ورودی باریک تر دارد
- اندازه آن از پریز برق کوچکتر است
- اغلب کنار پریز اینترنت یا آنتن نصب میشود
نکته مهم: در بعضی ساختمانها، قاب ظاهری پریزها شبیه هم است و فقط داخل آنها تفاوت دارد؛ پس حتماً فقط به قاب اکتفا نکنید.
۲. تشخیص از روی محل نصب پریز در خانه
محل قرارگیری پریز هم سرنخ مهمی به شما میدهد:
پریزهای برق معمولاً:
- کنار زمین
- کنار تخت، یخچال، تلویزیون، لباسشویی
- روی دیوارهای اصلی خانه قرار دارند
پریزهای تلفن معمولاً:
- نزدیک مودم
- کنار میز تلفن
- در اتاق خوابها یا پذیرایی در ارتفاع بالاتر نصب میشوند
۳. تشخیص از روی نوع سیمکشی داخل پریز (برای افراد فنی)
اگر درپوش پریز را باز کنید:
سیمهای پریز برق:
- ضخیمتر هستند
- معمولاً رنگها: قرمز، مشکی، آبی، زرد-سبز
- دارای سه سیم (فاز، نول، ارت)
سیمهای پریز تلفن:
- بسیار نازکتر
- اغلب رنگها: سفید، طوسی، سبز، نارنجی
- معمولاً فقط دو سیم دارد
هشدار ایمنی: اگر تجربه فنی ندارید، هرگز خودتان پریز برق را باز نکنید.
۴. تشخیص با استفاده از فازمتر
یکی از مطمئنترین روشها استفاده از فازمتر است:
- اگر نوک فازمتر را داخل پریز بردید و چراغ آن روشن شد یا دستتان حس الکتریکی داشت → پریز برق است
- اگر هیچ واکنشی نشان نداد → پریز تلفن است
این روش دقیقترین راه تشخیص بدون باز کردن پریز است.
۵. تشخیص با استفاده از مولتی متر
اگر مولتیمتر دارید:
- ولتاژ ۲۰۰ تا ۲۵۰ ولت → پریز برق
- ولتاژ کمتر از ۱۰ ولت → پریز تلفن
این روش برای تکنسینها و افراد فنی توصیه میشود.
۶. تفاوت پریز تلفن با پریز اینترنت (LAN)
خیلی از افراد پریز تلفن را با پریز شبکه اشتباه میگیرند:
- پریز تلفن: سوکت باریکتر، معمولاً ۲ یا ۴ پین
- پریز شبکه (LAN): پهنتر، ۸ پین، اغلب کنار مودم
- اگر سوکت شبیه کابل شبکه باشد، آن پریز تلفن نیست.
خطرات اشتباه گرفتن پریز برق و تلفن
اشتباه در تشخیص میتواند باعث:
- سوختن مودم یا تلفن
- خراب شدن آداپتور
- اتصال کوتاه
- برقگرفتگی شدید
- آتشسوزی در موارد نادر
به همین دلیل همیشه قبل از اتصال هر دستگاه، نوع پریز را بررسی کنید.
اگر شک داشتیم چکار کنیم؟
اگر هنوز مطمئن نیستید:
- از فازمتر استفاده کنید
- از برقکار یا تعمیرکار کمک بگیرید
- از وصل کردن مستقیم مودم یا تلفن به پریز مشکوک خودداری کنید
جمع بندی
تشخیص پریز برق از پریز تلفن کار سختی نیست، اما بیدقتی در این موضوع میتواند خسارتهای جدی به همراه داشته باشد. با توجه به ظاهر پریز، محل نصب، نوع سیمکشی و استفاده از فازمتر، میتوانید با اطمینان کامل نوع پریز را تشخیص دهید.
اگر به موضوعات تعمیرات، ابزار و آموزشهای کاربردی علاقه دارید، پیشنهاد میکنیم سری هم به دیگر آموزشهای سایت فوت کار بزنید.
اگر درباره موضوع این مقاله سؤالی دارید یا هنگام انجام مراحل با مشکلی مواجه شدید، خوشحال میشویم در بخش نظرات برای ما بنویسید تا راهنماییتان کنیم. تیم فوتکار همیشه تلاش میکند مطالب آموزشی ساده، دقیق و کاربردی ارائه دهد تا بتوانید تعمیرات و نگهداری ابزارها و وسایل خانه را خودتان انجام دهید و هزینههای اضافی را کاهش دهید. برای دسترسی به آموزشهای بیشتر در حوزه تعمیرات، نگهداری، رفع ایرادات رایج و راهنمای خرید ابزارها، حتماً سایر مقالات وبسایت فوت کار را دنبال کنید. همراهی شما به ما کمک میکند آموزشهای کاملتر و بهروزتری ارائه دهیم.




